පිටි පස්සේ කට්ටියක්

බිබි දාත්තා (බිබි අක්කා) දකුණු පළාතේ වෙරළාසන්න පොඩි නගරයක් ආශ්‍රිත ගමක ජීවත් වූ මුස්ලිම් කාන්තාවකි. එම පෙදෙසේ අනෙක් අය වගේම ඇය ද කතා කළේ බාගෙට භාගයක් සිංහල දෙමළ වචන ද කලවමෙනි, එය ඔවුන්ට අමුතු දෙයක් නොවිය. භාෂා දෙක කලවමේ භාවිතය නිසා නොයෙක් විට අනේක පටලැවිම් ද ඇතිවෙන අවස්ථා එමටය.

වෙදමහත්තයාගේ ඩිස්පෙන්සරිය තිබුණේ නගරයේ අතුරු පාරක් අයිනේ වූ ලැලි එකින් එක ගලවා අරින වහන ඉදිරිපස දොර සහිත පරණ තාලේ කඩකාමරයකය. ඇතුල්වෙනවාත් එක්කම ශාලාවේ පරණ පුටු පේළියකි, එහි කිසිවෙකු නොවිය.

විග විගස ආපු බිබි දාත්තා ලෙඩ්ඩු බලන කමරයට ඇතුල් වෙද්දි වෙදමහත්තයා නිවිහැනහිල්ලේ දවසේ පත්තරේ කියවමින් උන්නේ, උපැස් යුවළ නළලට එසවූ වෙද මහත්තයා "ඇයි මේ බිබි දාත්තා කලබලෙන්"

"පිටි පස්සේ කට්ටියක්, පිටි පස්සේ කට්ටියක් වෙදමහත්තයෝ"

"හරි, හරි බිබි දාත්තා ඔහොම වාඩිවෙන්න කෝ, මං බලන්නම්" වෙදමහත්තයා උපැස් යුවලද ගලවා අතට අරන්, දොරකඩට ගොහින් නළලට අතක් තියාගෙන පාරේ ඈත විපරම් කරන්නට විය. "කෝ කවුරුවත් පේන්න නැහැ නෙහ්" කියමින් වෙදමහත්තයා ලෙඩ්ඩු බලන කාමරයට ආපහු එන්නට විය.

"නේ, නේ වෙදමහත්තයෝ පිටි පස්සේ කට්ටියක්"

"හරි, හරි කලබල වෙන්නේ නැතිව වාඩි වෙන්නකෝ"

"බේ වෙදමහත්තයෝ, වාඩි වෙන්න බේ. පිටි පස්සේ කට්ටියක්, හරී රිදෙනවා"

"හරි, හරි වුට්ටක් ඔහොම ඉමුකෝ" වෙදමහත්තයාට කාරණය පසක් වුණේ පොඩි හිනාවකුත් එක්කම.

තෙල්කොළ කෑල්ලක බෙහෙත් ආලේපය ඔතලා, ගාන්න ඕනෙ විදියත් කියලා ලෙඩා පිටත් කල වෙදමහත්තයාට බිබි දාත්තාගේ වචන ආයෙත් මතක් විය "පිටි පස්සේ කට්ටියක්", බීබි දාත්තාගේ තට්ටමේ විසප්පුවක්...

(දෙමළ බසින් කට්ටි: හමේ ඇතිවෙන ගෙඩි/විසප්පුව/cyst)

* 80 කාලේ සිදුවූ සත්‍ය සිදුවීමකි

ලොකු බිත්තර දාපන්කෝ කිකිළියේ...

 

ලෝක බිත්තර දිනය | World Egg Day යෙදෙන්නේ ඔක්තෝබර් මස දෙවන සිකුරාදා, ඒ සඳහා වෙනම දියනක් වෙන් කරලා තියෙන්නේ 1996 ජාත්‍යන්තර බිත්තර කොමිසම (International Egg Commission) මුල්වෙලා. ඔවුන්ගේ අරමුණ පෝෂ්‍ය ගුණයෙන් අගතැන්පත් මූලයක් වෙන බිත්තර ගැන මහජනතාව දැනුවත් කරනවා වගේම මහජන සෞඛ්‍යය හා පෝෂණය වැඩි දියුණු කිරීම.

ලංකාවේ මහජන පෝෂණය කෙසේ වෙතත් කැලන්ඩරය පුරාම බිත්තරයෙන් පෝෂණය වෙන්නේ බිත්තර නිෂ්පාදකයින් එහෙමත් නැත්නම් ෆාම් කාරයින්. ලංකාවේ බිත්තරේ ද ලක්සරියක් (ඒ කතාව එච්චරයි තිත).

එය කෙසේ වෙතත් තවත් බිත්තර කතාවක්:

ලංකාවේ ගෙවතු, කොරටු වගාව බොහෝම සරු කාලයක් තිබුණා. ඒ කාලේ ගෘහාශ්‍රිත සත්වපාලනයත් බොහෝම හොඳට කෙරුණා. මේ කියන යුගය රුපියල් දෙකකට බිත්තර කීපයක්ම ගත හැකි වූ කාලේ.

සෝමපාල පොඩි කුකුල් පාලනයක් කරගෙන හංදියේ කඩේට ගම් බිත්තර සපයන්නෙක්, ටිකක් මෝඩයි.

"බිත්තර ටික නම් පංකාදුයි සෝමේ" කූඩෙන් බිත්තර තෝරලා පෙට්ටියේ අඩුක්කු කරන මුදලාලි කට කොනකින් හිනාවක් දාගෙන කිව්වා.

"එහෙමෙයි, මුදලාලි..." අහිංසක සෝමෙ ඔළුව කසන්නට විය.

"තව චුට්ටක් ලොකු වුණා නම් ශත දෙකහමාරක් වැඩි කරලා දෙන්න තිබුණා" මුදලාලි ඉක්මන් වුණේ සෝමෙට වෙන මොකුත් කියන්න ඉඩ තියන්නේ නැතිව.

බිත්තර විකුණපු සල්ලිවලින් කිරි වැස්සිට පුනක්කු, කුකුල් කෑම එහෙම අරන් ආපු සෝමේ හනි හනිකට පලා මිටි ටිකත් ලියාගෙන, කුකුල් කෑමත් හදාගෙන කුකුල් කොටුවට වැදුණා.

කෑම ටික බඳුන්වල දාලා වතුර බේසම් සුද්දකරලා වතුර පුරවපු ගමන් කුකුල්ලු, කිකිළියන් ඒ වටා රොක් වෙන්න ගත්තා. ඒත් එක්කම අලුත දාලා තිබුණ බිත්තර ටිකත් එකතු කරගත්තා.

ඔන්න කූඩුව කෙළවරේ කිකිළියෙක් කෙකර ගානවා, සෝමේ හිමීට ළංවෙලා බැලින්නම් තවත් ලොකු බිත්තරයක්.

"පුළුවන් නම් තවත් ටිකක් ලොකුවට බිත්තර දාපන්කෝ... මුදලාලි කිව්වා ශත දෙකහමාරක් වැඩියෙන් දෙන්නම් කියලා" කිකිළියගේ පිට අතගාන ගමන් සෝමේ කිව්වේ හරි අහිංසක විදියට.

"පුහ්, මේ ටික දාන්නෙත් හරි අමාරුවෙන්, ඔහේ කියන්නේ ශත දෙකහමාරට තව __  ඉරාගන්න කියල ද?" අහලා කිකිළි ගස්සගෙන යන්න ගිහින්.

2022/10/14 වැටුන World Egg Day දා ලියපු එකක් මෙය.

බිත්තර හැදෙන හැටි, කෙටි වීඩියෝවක් බලමු: